Норасоии оҳан: чӣ тавр онро шинохтан ва табобат кардан мумкин аст?

Вақте ки организм ба қадри кофӣ оҳан надорад, он метавонад як қатор аломатҳоро ба вуҷуд орад, ки ба сифати зиндагӣ таъсир мерасонанд. Баъзе аз нишонаҳои маъмултарин инҳоянд:

• ✓
  Хастагии доимӣ ва заъф: Эҳсоси беҳолӣ ҳатто пас аз истироҳати кофӣ.
• ✓
  Дилзанӣ (тахикардия): Зарбаҳои тези дил.
• ✓
  Ранги рӯй тағйир меёбад: Пӯст метавонад ранги парида пайдо кунад.
• ✓
  Нафаскашии душвор: Хусусан ҳангоми фаъолияти ҷисмонӣ.
• ✓
  Шикастани нохунҳо ва мӯйҳо: Нохунҳо шикананда шуда, мӯйҳо рехта метавонанд.
• ✓
  Дарди сар ва чарх задани сар: Аз сабаби нарасидани оксиген ба мағзи сар.

Норасоии оҳан метавонад аз як қатор омилҳо ба вуҷуд ояд. Муайян кардани сабаб барои табобати муассир муҳим аст. Баъзе сабабҳои маъмул инҳоянд:

• ✓
  Ғизои нокифоя: Набудани хӯрокҳои аз оҳан бой дар парҳез.
• ✓
  Талафоти хун: Ба монанди хунравии ҳайзи шадид, хунравии меъдаю рӯда (масалан, аз захми меъда) ё донорҳои хун.
• ✓
  Абсорбсияи сусти оҳан: Баъзе ҳолатҳои тиббӣ (масалан, бемории целиак, бемории Крон) ё ҷарроҳии меъда метавонанд ба азхудкунии оҳан халал расонанд.
• ✓
  Ҳомиладорӣ: Талаботи оҳан дар ин давра зиёд мешавад.
• ✓
  Афзоиши босуръат: Дар кӯдакон ва наврасон.

Ташхиси норасоии оҳан одатан тавассути таҳлили хун, ки сатҳи оҳан ва дигар нишондиҳандаҳоро чен мекунад, гузаронида мешавад. Табобат ба баланд бардоштани сатҳи оҳан дар бадан ва мубориза бо сабаби асосӣ нигаронида шудааст.

• ✓
  Иловаҳои оҳан: Духтур метавонад истеъмоли иловаҳои оҳанро тавсия диҳад.
• ✓
  Тағйири парҳез: Ба парҳез дохил кардани хӯрокҳои аз оҳан бой, ба монанди гӯшти сурх, лӯбиёгиҳо, сабзавоти баргӣ. Истеъмоли витамини С метавонад азхудкунии оҳанро беҳтар кунад.
• ✓
  Муолиҷаи сабаби асосӣ: Агар норасоии оҳан аз сабаби бемории дигар бошад (масалан, захми меъда), табобати он беморӣ муҳим аст.
• ✓
  Тазриқи оҳан ё интиқоли хун: Дар ҳолатҳои вазнини норасоии оҳан.

Барои пешгирии норасоии оҳан, риояи парҳези мутавозин ва мунтазам гузаронидани муоинаи тиббӣ муҳим аст.

• ✓
  Парҳези аз оҳан бой: Мунтазам хӯрокҳоеро истеъмол кунед, ки дорои оҳани гемӣ (аз маҳсулоти ҳайвонот) ва оҳани ғайригемӣ (аз растаниҳо) мебошанд.
• ✓
  Витамини С: Хӯрокҳои бой аз витамини С (меваҳои ситрусӣ, қаламфури ширин) ба азхудкунии оҳан мусоидат мекунанд.
• ✓
  Маҳдуд кардани баъзе нӯшокиҳо: Чой ва қаҳва метавонанд азхудкунии оҳанро боздоранд, аз ин рӯ онҳоро байни хӯрок истеъмол кунед.
• ✓
  Муоинаи мунтазами тиббӣ: Барои шахсони гирифтори хатари норасоии оҳан, аз қабили занони ҳомила ва одамони гирифтори бемориҳои музмин.